Vesti

Vršac 10. novembra slavi oslobođenje u Prvom svetskom ratu

Grad Vršac obeležiće 10. novembra dan pobede u Prvom svetskom ratu. To je dan kada je austrougarska vojska napustila naš grad, što je označilo novo doba za Vršac u Srbiji. Savez Potomaka Ratnika, koji duže od veka godina nosi poruku mira i tolerancije među nacijama, bori se i zalaže za očuvanje kulturne i slobodarske svetkovine naših naroda.

Ovim povodom, 10. novembra, na centralnom Vršačkom groblju, sa početkom u 11 časova služiće se parastos i pomen našim slavnim precima, a u 11.30 predstavnici Saveza položiće vence na Spomenik oslobodiocima.

Pre 101 godinu, 5. novembra, u Vršcu je formiran Narodni odbor, kojem je osnovni cilj bio da održi red u Vršcu i okolini Vršca. Za predsednika odbora izabran je ugledni lekar i politički vođa dr Slavko Miletić, sin Svetozara Miletića. Već 7. novembra sastali su se u obližnjem selu Jasenovo sa pristiglom Srpskom vojskom, koju je predvodio major Dušan Dodić (1884-1955) iz Milutovca.

Izaslanici iz Vršca informisali su srpsku vojsku o stanju u Vršcu i okolini i preneli molbu tamošnje komande nemačke vojske za miran prolazak njihovih trupa, koje su u tom trenutku bile u povlačenju iz Srbije preko Vršca ka Temišvaru.

Tom prilikom dogovoren je dan ulaska srpske vojske u Grad Vršac i doneta je odluka da to bude na Svetog Arsenija I Arhiepskopa srpskog 10. novembra 1918. godine. Prilikom ulaska srpske vojske u Vršac nije bilo ni prinudne uprave, ni pljačke, ni represalija, niti nacionalne ostrašćenosti.

Vrščani su, uz najveće oduševljenje i radost, dočekali srpsku vojsku predvođenu majorem Dodićem, koji je trijumfalno projahao na belom konju. Ceremonija predaje ključeva Grada završila se uz sveopšte veselje, a kasnije svečanim pojanjem Vladike Gavrila i sveštenstva u Sabornoj crkvi.

Za gradonačelnika je imenovan advokat Ivan Kosirović, dotadašnji veliki beležnik. Po organizovanju nove vlasti, Vršac je pripremio i delagaciju koja je učestvovala na Velikoj narodnoj skupštini u Novom Sadu, na kojoj je doneta odluka o prisajedinjenju Vojvodine Kraljevini Srbiji i ujedinjenju u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca.

Vršac je u 20. vek ušao kao grad sa 25.000 stanovnika i sa razvijenom malom industrijom, snažnom trgovinom i obnovljenim vinogradarstvom, dobrim saobraćajnim vezama sa Evropom, velikim brojem kulturnih i prosvetnih ustanova, raznim udruženjima, brojnim listovima na srpskom, nemačkom i mađarskom jeziku, nekoliko štamparija…

Prvi svetski rat predstavljao je veliko iskušenje za Vrščane. Grad su većinom nastanjivali Srbi i Nemci, dok su najbrojniji od drugih narodnosti bili Mađari, tako da su u gradu, jedna drugoj, bile suprotstavljene dve brojno skoro jednake nacionalne zajednice.

Jedan istoričar toga doba zapisao je: “Južni Banat je bio pravi logor, u opsadnom stanju i teroru, teren za ratnu opremu i za progon i upropašćavanje srpskog naroda”.

Ostale vesti